BLIKSEM: de aanpak voor begrijpend lezen

Veel leerkrachten en leerlingen beginnen diep te zuchten als het tijd is voor de les begrijpend lezen. De klachten zijn uiteenlopend: saai, niet motiverend, teveel strategieën, geen transfer van vaardigheden naar andere vakken en ondanks de tijdsinvestering van veel scholen lage scores op dit onderdeel. Met de BLIKSEM-aanpak willen we deze problemen zoveel mogelijk het hoofd bieden.

Wat is BLIKSEM?
De BLIKSEM-aanpak is een aanpak voor begrijpend lezen voor groep 5 t/m 8 en is ontwikkeld door het HCO in Den Haag en het Expertisecentrum Nederlands. BLIKSEM staat voor Begrijpend Lees Instructie Kan Strategisch én Motiverend. De aanpak beperkt zich tot acht à negen kernstrategieën die door de leerkracht tijdens het voorlezen van een spannend leesboek hardop denkend worden voorgedaan. De leerlingen oefenen deze strategieën zelfstandig bij het stillezen in een zelfgekozen boek. Vervolgens worden de strategieën één of meerdere keren per week toegepast bij het lezen van zaakvakteksten.

Klik hieronder voor meer informatie over de BLIKSEM-mappen voor groep 5, 6, 7 en 8 en de cd-rom met oefenteksten en toetsen voor begrijpend lezen.
BLIKSEM-set voor groep 5 t/m 8
Oefenteksten en toetsen voor begrijpend lezen

Wetenschappelijk onderzoek
Uit tweejarig wetenschappelijk onderzoek in groep 5 en 6 is gebleken dat de BLIKSEM-aanpak effectief is. De kinderen die twee jaar met BLIKSEM hadden gewerkt, waren significant meer vooruitgegaan op toetsen voor begrijpend lezen en technisch lezen dan de kinderen in de controlegroep, die met een reguliere methode voor begrijpend lezen werkten. Klik hier voor het onderzoeksrapport.

BLIKSEM slaat opnieuw in!
Veel scholen zijn sinds het verschijnen van BLIKSEM enthousiast met deze aanpak aan de slag gegaan. Vanwege dit succes was de aanpak vanaf het voorjaar 2017 niet meer beschikbaar. Door de veelvuldige vraag naar BLIKSEM én het feit dat het EN nog altijd vierkant achter deze bewezen effectieve aanpak staat, worden de materialen in 2018 opnieuw uitgebracht. In het nieuwe BLIKSEM-pakket zitten wederom vier ringbanden (één voor ieder leerjaar) met daarin een uitgebreide leerkrachthandleiding, kaarten met pictogrammen van de BLIKSEM-strategieën, strategiekaarten voor de klassikale instructie en een cd-rom met kopieerbladen, oefenteksten en toetsen. Het pakket bestaat daarnaast uit zes voorleesboeken. De boeken Klem! (Mirjam Oldenhave), De zwarte rugzak (Abbing & Van Cleeff) en Het dertiende uur (Marjet van Cleeff) maken nog steeds deel uit van de BLIKSEM-aanpak, maar niet meer van het BLIKSEM-pakket dat we nu gaan aanbieden, omdat deze uitgaven fysiek niet meer beschikbaar zijn. Misschien heeft uw school deze titels nog wel in de schoolbibliotheek staan? Deze drie boeken zijn in ieder geval in de meeste bibliotheken te vinden en worden ook tweedehands op internet aangeboden. Daarnaast zijn Klem! en De zwarte rugzak ook als e-book beschikbaar. Alleen van Het dertiende uur, het boek dat in de laatste helft van groep 8 gebruikt wordt, is niet langer op papier, noch als e-book beschikbaar.

Primair onderwijs – begrijpend lezen: BLIKSEM 2013