Opbrengstgericht werken aan mondelinge taalvaardigheid + lezen en schrijven: passend taalonderwijs voor alle leerlingen

Spreken en luisteren liggen aan de basis van lezen en schrijven. Desondanks zijn het vaardigheden die in het basisonderwijs vaak onderbelicht blijven. Doelgericht werken en het bieden van een passend onderwijsaanbod staan hierbij centraal.

Met het boek ‘Opbrengstgericht werken aan mondelinge taalvaardigheid’ wil het Expertisecentrum Nederlands een impuls geven aan het onderwijs in mondelinge taal op de basisschool. Er wordt inzichtelijk gemaakt aan welke spreek- en luistervaardigheden leerkrachten van groep 1 tot en met groep 8 kunnen werken. Centraal staat op welke manier leerkrachten zicht kunnen krijgen op de mondelinge taalontwikkeling van leerlingen en hoe zij vervolgens de spreek- en luistervaardigheid kunnen stimuleren. Bij leerlingen die extra aandacht nodig hebben, omdat ze een taalachterstand hebben. Maar ook bij leerlingen die juist extra uitdaging kunnen gebruiken.

Opbrengstgericht werken aan mondelinge taalvaardigheid: passend taalonderwijs voor alle leerlingen Opbrengstgericht werken aan mondelinge taalvaardigheid_Voorkant
Leerkrachten hebben in hun groepen te maken met een grote diversiteit aan mondelinge taalvaardigheid van leerlingen. Vanuit passend onderwijs hebben basisscholen behoefte aan concrete aanwijzingen hoe ze tegemoet kunnen komen aan deze verschillen. Hoe pak je het onderwijs in mondelinge taalvaardigheid aan, rekening houdend met de uiteenlopende onderwijsbehoeften van leerlingen? Dit was de aanleiding voor het project Leerlijnen en Tussendoelen Mondelinge communicatie, aandacht voor excellentie en achterstanden.

Gebaseerd op een inventarisatie van leerlijnen en tussendoelen voor mondelinge communicatie ontwikkelt het Expertisecentrum Nederlands een beschrijving van methodieken. Hiermee kunnen scholen en leerlingbegeleiders achterstanden signaleren en talenten in mondelinge taalvaardigheid stimuleren.  Het project resulteert in een praktisch boek. Met dit aanbod kunnen basisscholen het niveau van mondelinge communicatie in divers samengestelde groepen verbeteren.

Aanvullende informatie

  • Videofragmenten: Mondelinge taalvaardigheid
  • 10 aanbevelingen in mondelinge taalvaardigheid gepubliceerd door het EN in het digitale magazine “ Beter Begeleiden” van de LBBO, september 2012
  • Recensie uit Beter Begeleiden Digitaal, februari 2012

Opbrengstgericht werken aan mondelinge taalvaardigheid  is onderdeel van een reeks samen met het boek Opbrengstgericht werken aan lezen en schrijven.

Opbrengstgericht werken aan lezen en schrijven: passend taalonderwijs voor alle leerlingen W&K document
Vanuit passend onderwijs hebben scholen ook behoefte aan concrete aanwijzingen hoe ze  -gezien de grote diversiteit aan taalvaardigheid in hun klassen – tegemoet kunnen komen aan uiteenlopende onderwijsbehoeften van leerlingen. Dit was de aanleiding voor het project Omgaan met verschillen in geletterdheid: passend taalonderwijs voor alle leerlingen.

Er is nu een beschrijving van methodieken waarmee scholen de ontwikkeling van geletterdheid van alle leerlingen kunnen volgen. Het gaat hierbij om op basis van wetenschappelijk onderzoek gevalideerde methodieken op het terrein van observatie, registratie en toetsing.  Met best practices van remediërende aanpakken kunnen taalachterstanden worden ingelopen. Het project resulteerde in een praktisch boek: Omgaan met verschillen in geletterdheid.

Aanvullende informatie

Expertisecentrum Nederlands werkte ook aan het project Leerlijnen en tussendoelen Geletterdheid, aandacht voor excellentie en achterstanden.

Publicaties tussendoelen en mondelinge communicatie
Het Expertisecentrum Nederlands beschreef de leerlijnen en tussendoelen mondelinge communicatie in de publicatie Tussendoelen mondelinge communicatie. Het boek Mondelinge communicatie is een praktijkgericht boek voor leerkrachten basisonderwijs met activiteiten die de mondelinge taalvaardigheid van kinderen vergroten. De CombiList biedt leidsters in de voorschoolse periode en leerkrachten basisonderwijs een compacte set van essentiële interactievaardigheden.