Uitdaging 6: Hoe kan ik met mijn studenten de verschillende fasen van het schrijfproces, van oriëntatie en planning tot reviseren, goed doorlopen?

Logo Beter lezen en schrijven

Voorbeeldmateriaal

Hier vind je een les uit het interventieprogramma Beter lezen en schrijven. Het programma is gebruikt in het Taalexperiment mbo en is erop gericht op de lees- en schrijfvaardigheid van eerstejaars mbo-studenten te verbeteren. In het werkboek voor de studenten staan de instructiemomenten en de opdrachten die in een les uitgevoerd worden. In de docentenhandleiding vind je per les aanvullende informatie over onder andere benodigdheden, lesopbouw, antwoorden op de vragen uit het werkboek en suggesties voor de invulling van de instructiemomenten.

In het werkboek is door middel van iconen duidelijk gemaakt wat van de studenten verwacht wordt:

Icoon LezenIcoon SchrijvenIcoon RefecterenIcoon Samenwerken                   Icoon informatie en instructieIcoon i en pijl

Onderstaande voorbeeldlessen zijn gericht op het aanleren en toepassen van schrijfstrategieën. De voorbeelden bestaan telkens uit drie lessen die elkaar logisch opvolgen. Door de lessen in deze volgorde te doorlopen, doorloop je met je studenten alle fasen van het schrijven: van oriënteren en plannen tot reviseren. Les 2.4 t/m 2.6 zijn gemaakt voor niveau 3 en les 3.3 en 3.4 voor niveau 4.

Les 2.4 t/m 2.6 werkboek
Les 2.4 t/m 2.6 handleiding
Les 3.3 en 3.4 werkboek
Les 3.3 en 3.4 handleiding

In het interventieprogramma werken de studenten met een schrijfwijzer waarop de aangeleerde schrijfstrategieën op een rij staan met per strategie een stappenplan voor het toepassen ervan.

Schrijfwijzer


Kijkwijzer

  • Zie je dat bij beide lesvoorbeelden de daadwerkelijke schrijfopdracht aansluit bij een eerder gelezen tekst of bij een betekenisvolle situatie uit de dagelijkse praktijk? De opdracht komt dus niet ‘uit de lucht vallen’, maar is geplaatst in een betekenisvolle context en komt voort uit activiteiten waarin de studenten al ideeën en kennis op hebben kunnen doen voor hun schrijfproduct.
  • Beide lesvoorbeelden besteden expliciet aandacht aan schrijfstrategieën en voorbereidende activiteiten voor het schrijven, zoals het maken van een schrijfplan en het nadenken over het doel en publiek van de schrijfopdracht. Dit maakt dat studenten gerichter gaan schrijven en al een helder plan in hun hoofd hebben voordat ze starten met schrijven. Dit zal de kwaliteit van hun schrijfproduct ten goede komen.
  • In beide lesvoorbeelden is ervoor gekozen de studenten feedback te laten geven op een schrijfproduct van een medestudent. Studenten vinden dit vaak lastig. Vandaar dat in het lesvoorbeeld voor niveau 3 opdrachten opgenomen zijn aan het begin van paragraaf 2.6 om de studenten na te laten denken over wat goede feedback is en ze te laten oefenen in het geven van goede feedback.
  • Het feedback geven gaat aan de hand van een aantal punten waarop de studenten elkaar ‘beoordelen’. Dit zijn ook direct de doelen voor het schrijfproduct die je al, voordat de studenten gaan schrijven, aan ze mee kunt geven zodat ze van tevoren weten waar ze op beoordeeld worden.
  • Zie je dat in beide lesvoorbeelden de studenten kunnen leren van een model? Ze lezen namelijk, voordat ze zelf een tekst gaan schrijven, een voorbeeldtekst en/of de docent modelt hoe je bepaalde schrijfstrategieën kunt gebruiken.